Sztuka lonżowania część 1

Zgodnie z “zamówieniem” chciałabym dzisiaj napisać trochę o lonżowaniu. Jest to trudna sztuka, wymaga precyzji i doświadczenia, a ja nie jestem w niej ekspertem. Dlatego do dzisiejszego wpisu przygotowałam materiał na podstawie obowiązującego w Trawersie podręcznika „Akademia Jeździectwa” cz 1. W. Pruchniewicza, oraz “Nowoczesny Trening Konia” Lesley Bayley. Ale do rzeczy:

Lonżowanie jest doskonałą metodą rozluźniania, gimnastykowania, a także szkolenia konia. Koń uczy się posłuszeństwa, wykształca czyste chody oraz przebudowuje i rozwija prawidłową muskulaturę. Zwolennicy stosują je z wielu powodów:

• dla poprawy równowagi konia, właściwego noszenia się oraz doskonalenia chodów
• jako szkolenie oraz korekta błędów szkoleniowych starszych koni
• dla rozwoju prawidłowej muskulatury konia bez obciążenia w postaci jeźdźca
• w celu nauczenia konia zrównoważonego ruchu do przodu

WYPOSAŻENIE KONIA

Wybór i zastosowanie wyposażenia do lonżowania wzbudza wiele dyskusji. Niektórzy trenerzy preferują lonżowanie młodych koni z lonżą przypiętą do bocznego kółka kantara lub do górnego pierścienia kawecanu (specjalny rodzaj kantara, który nakłada się najczęściej na ogłowie wędzidłowe bez nachrapnika lub z nachrapnikiem hanowerskim, musi być dobrze dopasowany i mocno przypięty, by paski policzkowe nie były naciągnięte na oczy konia). Gdy koń nabierze doświadczenia, niektórzy chętnie przypinają lonże do kółka wędzidła niż do kawecana, ponieważ naśladuje to nacisk wodzy, do którego koń jest już przyzwyczajony. Niezależnie od własnej opinii, nie powinno się lonżować za pomocą wędzidła dopóki nie uzyska się znacznego doświadczenia w tej materii.

Jeśli mamy do czynienia ze spokojnym koniem, lonża może być przypięta wprost do kiełzna. Niekiedy przy energicznych koniach stosuje się przeciągnięcie lonży przez potylicę (przeprowadzenie przez wewnętrzne kółko wędzidła, nad głową konia, aż do zewnętrznego kółka wędzidłowego, gdzie jest przypinana), dzięki czemu kontroluje ona również położenie głowy konia.

Ta metoda przydatna jest wtedy, gdy lonżujemy konia w kierunku, w którym trudniej mu być na kontakcie. U młodych koni lonża może być przypięta do wewnętrznego kółka wędzidła oraz dodatkowo do nachrapnika w celu zapobiegania przeciągnięcia kiełzna.

Przed rozpoczęciem lonżowania trzeba się upewnić, że strzemiona są dobrze zabezpieczone. Nie mogą obijać się o boki konia.

Zanim zacznie się lonżowanie w wypinaczach, należy się upewnić, że są one dobrze dopasowane: kiedy koń stoi rozluźniony, wypinacz powinien dosięgać połączenia głowy z szyją. Alternatywnie wypinacz powinien sięgać do linii żuchwy zaawansowanego konia oraz do kółka wędzidła młodego konia. Lepiej zacząć z luźniejszymi wypinaczami i dopasować je w miarę potrzeb, szczególnie jeśli koń wcześniej w nich nie pracował.

POMOCE PRZY LONŻOWANIU

Lonżujący oddziałuje na konia za pomocą:

• lonży
• bata
• głosu
• mowy ciała

Prawidłowe i z wyczuciem używanie wszystkich pomocy, ich wzajemne współdziałanie umożliwia lonżującemu współpracę z koniem. Pomoce aktywizujące to bat i głos. Do pomocy wstrzymujących zaliczamy lonżę wspomaganą przez głos i odpowiednie użycie bata. Ustawienie oraz postawa lonżującego (mowa ciała) mogą być tak aktywizujące, jak i wstrzymujące. Podam kilka najważniejszych zasad dotyczących każdej z nich:

LONŻA

• lonża powinna być dobrze zwinięta (nie poplątana) tak aby możliwe było płynne wypuszczenie jej z dłoni
• przy lonżowaniu na prawą stronę trzymamy lonżę w prawej ręce, a jak na lewą to w lewej
• dłoń powinna być ustawiona kciukiem do góry, bez usztywnionego nadgarstka
• przedramię, zewnętrzna strona dłoni i lonża do pyska konia powinny tworzyć linie prostą
• powinien być utrzymany stały, ale elastyczny kontakt z pyskiem konia (lonża nie może wisieć), ale nie za mocny, żeby koń nie mógł się na nim opierać

BAT

• przy lonżowaniu w lewo znajduje się on w prawej ręce, a w prawo w lewej
• bat nie służy do karania konia
• nie powinno się wymachiwać batem lub głośno z niego strzelać ponieważ podważa to zaufanie konia
• dotknięcie stawu skokowego zwiększa ugięcie tylnej kończyny, skierowanie go w stronę łopatki lub brzucha jest pomocą przesuwającą

GŁOS

• bardzo ważna jest siła i ton głosu, za to mniejsze znaczenie ma rodzaj wypowiadanych słów
• do zmiany tępa w górę lub przejścia do wyższego chodu należy użyć ostrzejszych, krótszych i zdecydowanych komend
• do przejść w dół ton głosu jest uspokajający, a komendy powinny być wypowiadane dłużej i łagodniej
• komendy powinny być zawsze jednakowe

MOWA CIAŁA

• poprzez odpowiedni ruch i postawę lonżującego wzmacnia się wymowę innych pomocy

Na mowę ciała składają się dwa elementy:

• oddziaływanie psychiczne- pewność, konsekwencja i zdecydowanie w zachowaniu lonżującego, dzięki któremu koń łatwiej uzna go za przewodnika stada
• postawa i ruch- przez które możemy wyrazić: neutralność (rozluźniona sylwetka), pasywność (spuszczony wzrok, ustawienie bokiem do konia, cofanie konia) lub agresję (podniesiona głowa, patrzenie w oczy konia, ruch w jego kierunku)
• ruch w stronę zadu konia ma skutek aktywizujący
• przeniesienie się w kierunku łopatek lub głowy, wstrzymujący